|
apple macintosh automator kullanımı |
|
|
 |
 |
Okunma |
|
191
|
Daha önce söz verdiğim gibi, MacLine dergisinde yayımlanan makalemi TMF
kullanıcıları ile de paylaşıyorum. Umarım faydası dokunur.
Automator nedir ne değildir?
Automator; içerdiği Action paketlerinin birbirleriyle etkileşime sokularak birçok rutin işi tek komuta sığdırabileceği niz
iş akışları (Workflow) üretmenizi sağlayan bir uygulamadır. Sistemle
birlikte yüklenen Action paketleri, internetten ücretli/ücretsiz
indirebileceğin iz 3. parti action setleri ile zenginleştirile bilir.
Automator'da hazırlanan iş akışlarındaki tüm kurgu Action'lara bağlı
olduğundan, yazılımın yapabilecekleri de Action çeşitliliğine bağlıdır.
Bu
açıdan baktığımızda, iş akışını oluşturacağınız herhangi bir eylem için
devreye girecek olan yazılımın Automator için Action desteği vermesi
gereklidir. Örneğin; bir web sitesine bağlanıp, bulunduğunuz sayfaya
linklenmiş resimleri sistemde belirlediğiniz bir yere download etmek
üzere hazırlayacağını z
iş akışı için ihtiyacınız olan Action'lar, Automator içerisinde
mevcuttur. Eğer bu iş akışını daha da geliştirerek, indirilmiş olan
resimleri bir FTP yazılımı ile bir sunucuya yüklemek istiyorsanız,
kullandığınız FTP yazılımının Automator Action'larına sahip olmanız
gerekir.
Automator Action ne ifade eder?
Her bir Automator Action, ilgili yazılıma ilişkin bir adet komutu yerine getirmek üzere kurgulanmıştır.
Bununla
birlikte, farklı yazılımlara ait farklı Action'lar birbirleri ile
etkileşime sokularak, birden fazla yazılım iş akışında görev alabilir.
Action'lar nasıl devreye sokulabilir?
Action'ları
kullanarak iş akışı oluşturmak için tek yapmanız gereken, Action'ı
yazılımın sağ tarafındaki pencereye (iş akışı penceresi) sürükleyip
bırakmaktır (drag&drop). Seçtiğiniz herhangi bir Action'ı aşağı ya
da yukarı taşımak için sürüklemeniz, silmek için delete tuşuna basmanız
yeterlidir.
İş Akışı (Workflow)
İş Akışı, birden fazla Action kullanarak hazırladığınız kurgunuzun bütününü ifade eder. İş akışları, yeniden düzenlenebilece k şekilde (.workflow) kaydedilebildiğ i
gibi, kurgulandığı işi yerine getirecek olan bir yazılım (.app) veya
Finder üzerinden devreye sokulabilecek bir Plug-In olarak
kaydedilebilir.
Her ne şekilde kaydetmiş olursanız olun, automator dosyalarını diğer kullanıcılar ile paylaşabilirsin iz.
Yalnız, .workflow formatlı Automator dosyalarının diğer kullanıcılarda
sorun çıkarmaması için, iş akışında yer alan Action setlerinin
paylaştığınız kullanıcıda da mevcut olması gerekir. Application veya
Plug-In olarak kaydedilen iş akışlarında ise böyle bir bağlayıcılık
yoktur.
Kurgulamada dikkat edilecek noktalar
Bir
iş akışının işlerliği, kurgusuna bağlıdır. İşlerliği tıkayan en önemli
etken, yanlış Action seçimi veya Action'ların sıralamasında yapılan
hatalardır. Action'ların sadece bir eylemi gerçekleştirdiğ ini
hatırlayalım. Öyleyse her bir Action, iş akışının bir adımıdır ve her
adım sonrası atılacak diğer adımlar, önceki adımların verdiği sonuca
göre atılabilir veya atılamaz.
Atılan her adım sonrası yapılacak
eyleme ilişkin giriş/çıkış (input/result) sonuçları iş akış
penceresinden takip edilebilir. Böylece, hazırladığımız iş akışına ait
kurguda doğru adım atıp atmadığımız; başka bir ifade ile doğru Action'ı
seçip seçmediğimiz hakkında fikir yürütebiliriz.
Anlaşılacağı gibi,
kurgu düzeninde her Action, bir sonraki adımın şartlarını hazırlayacak
nitelikte olmalıdır. Bu hassasiyeti sağlamanın yolu da, kurgusu
yapılacak işe ait komutları hangi yazılımın sunduğunu tespit etmekten
geçer. İşte bütün mesele budur ve gerisi çorap söküğü gibi gelecektir.
Automator'da
kurgu yapmaya başladığınızda mutlaka hatalar olacaktır. İşin başında
canınızı sıkabilecek bu durum, tecrübe kazandıkça eğlenceye dönüşecek ve
kurgulamanın aslında ne kadar kolay olduğunu göreceksiniz.
Kurgulama Örnekleri
Basit bir örnekle başlamak için hemen bir senaryo hazırlayalım. Ve unutmayalım, Automator ile hazırlayacağımı z
iş akışları sürekli yaptığımız rutin eylemleri tek tıklamaya
indirgeyecek nitelikte olmalı. O halde senaryomuz da, sürekliliği olan
bir mail gönderme eylemine ilişkin olacak. Örneğin, hazırladığınız
işleri mail yolu ile alıcısına ulaştırıyorsak, bu işi Automator
üzerinden nasıl otomatiğe bağlayacağımızı görelim.
Kurguya başlamadan önce şunu düşünelim; Automator devre dışı iken biz bu işi nasıl yapıyorsak, hazırlayacağımı z
kurguda da aynı eylemler yer almalı. Ne fazla, ne eksik. Mail
uygulamasını açıp, yeni bir mail mesajı oluşturuyoruz. Devamında,
göndereceğimiz dosyayı Mail'e ekliyoruz (attach). Peşinden, mail
alıcısının mail adresini, mesaj başlığını ve mesaj alanına da mesajımızı
ekleyip gönderiyoruz. İşte, kurguya başlarken bunları düşünüp, bu
eylemleri yerine getirecek doğru Action'ları iş akışı alanında
sıralamamız gerekiyor. Nedir bunlar, bakalım..
Automator'u
açtığımızda, pencerenin sol tarafındaki Applications açılır menüsünden
Mail uygulamasını seçerek işe başlayalım. İlk yapmamız gereken, Mail
uygulamasında yeni bir mail mesajı oluşturmaktı değil mi? O halde, Mail
uygulamasına ait Actions listesinden "New Mail Message" (Yeni Mail
Mesajı) adlı Action'ı seçip, sağ taraftaki iş akışı penceresinin ilk
sırasına yerleştireceğiz .
Bu
ilk adımda aklınıza şu soru gelebilir; Mail yazılımını açmadan yeni bir
mesaj nasıl oluşturulabilir ve bu ilk adımdan önce Mail yazılımının
açılmasını sağlayacak bir Action ile işe başlamak gerekmez mi? Hayır.
Zira, Automator iş akışında eylem bildiren herhangi bir Action, ilgili
uygulamayı otomatik olarak açar. Kaldığımız yerden devam ediyoruz. New
Mail Message ile ilk adımı attık. Gördüğünüz gibi, bu Action'da
doldurulması gereken To/Cc/Bcc, Subject, Message bölümleri bulunuyor.
Eğer bu bölümlere hep aynı bilgiler giriliyorsa, bu bölümleri iş akışı
üzerinde iken doldurabilirsin iz.
Ancak, bu bilgilerde değişkenlik söz konusu ise, Action penceresinin
altındaki Option açılır menüsünden "Show Action When Run" seçeneğini
işaretlemeniz gerekiyor. Bu extra komut, hazırladığınız iş akışını
çalıştırdığınız da, ilgili bölümleri doldurmanız için durup sizin bu bilgileri girmeniz için bekleyecektir.
Show Action When Run komutu ile aktif hale gelen Show Entire Action ve Show Selected Items komutlarını farketmişsinizd ir.
Default olarak seçili olan Show Entire Action komutu, işlem durup sizin
bilgi girmenizi beklediğinde tüm boş alanları (To/Cc/Bcc, Subject,
Message) karşınıza getirir.
Show Selected Items komutu ise, belirlediğiniz belli bilgi kutucuklarının görüntülenmesin i
sağlar. Örnek verecek olursak; maili hep aynı mail adresine
gönderiyorsanız, New Mail Message Action'ındaki To bölümünü iş akışı
üzerinde doldurabilirsin iz.
Cc ve Bcc bölümlerine herhangi bir bilgi girilmeyecekse, geriye kalan 2
değişken Subject ve Message bölümlerinin görüntülenmesin i isteyebilirsini z.
O halde Show Selected Items komutu ile birlikte aşağıdaki menüden
Subject ve Message kutucuklarını işaretliyoruz. İş akışımızı bu haliyle
çalıştırdığımız da, karşılaşacağımı z görüntü, aşağıdaki gibidir.
Ancak
işimiz henüz bitmedi. İkinci adımda, Mail uygulamasına eklenecek
dosyaları kurguya dahil etmemiz gerekiyor. Automator kullanmadan bu işi
nasıl yaptığımızı düşünelim.. Dosyayı seçip Mail uygulamasına
sürüklüyoruz değil mi? O halde, kurgumuzun ikinci adımına attach olarak
seçilen dosyayı da eklememiz gerekecek. Bu adımı gerçekleştirece k olan Action ise, Finder sekmesinde yer alıyor: "Get Selected Finder Items".
Bu
Action seçili iken, Automator penceresinin sol alt köşesindeki
Input/Result (giriş/çıkış) bilgilerine bakalım. Input (Giriş): The
selected items bilgisi, bu Action'ın çalışabilmesi için seçili öğelerin
olması gerektiğine işaret ediyor. Result (Çıkış): File/Folders bilgisi
ise komutun işlemesi durumunda dosya veya klasör seçileceğini
bildiriyor.
İş akış penceresine yerleştirdiğimi z bu iki Action arasında herhangi bir uyumsuzluk olmadığını Action pencerelerinin birbirine bağlanmasından anlayabilirsini z.
Uyumsuzluk uyarısı ise pencerelerin bağlanmamış olmasından ve
Action'ların Result (Çıkış) bilgilerinin iş akışı üzerinde kırmızı renge
bürünmesinden anlaşılabilir.
Sıra
geldi, seçili olan dosyanın Mail'e eklenmesine. Automator kullanmamış
olsak, bu eylem için de Mail yazılımının "Attach File" komutunu
kullanacaktık. O halde Automator Action'ları içinde bu komutu yerine
getirecek olan Action, Mail sekmesinde yer alıyor olmalı. Mail >
Action listesindeki "Add Attachments to Front Message" tam isabet. Bu
Action'ı da Get Selected Finder Items'in arkasından iş akışına
ekliyoruz. Bu adımdan sonra iş akışımızı tamamladık. Kurgunun bütününe
baktığımızda iş akışı şu şekilde görünecek:
İş
akışımıza ait kurgu tamamlandığına göre, kayıt seçeneklerimize göz
atabiliriz. Dosyayı iş akışı, yani yeniden düzenlenebilir şekilde kayıt
etmek için, save > file format > workflow seçeneğini kullanıyoruz.
File Format menüsündeki Application seçeneği ise, hazırladığınız iş
akışını Automator'u açmadan kullanabileceği niz
ufak bir uygulama yaratıyor. Uygun bir isimle kaydedeceğiniz bu
uygulamanın yukarıdaki iş akışına uygun bir şekilde çalışması için,
attach edeceğiniz dosyayı uygulama üzerine sürüklemeniz yeterlidir.
Üstelik bu uygulamayı diğer kullanıcılarla da paylaşabilirsin iz.
Diğer
bir kayıt seçeneği ise, dosyanın Finder Bağlamsal Menü'de (Contextual
Menu) yer alacak şekilde Save as Plug-In olarak kaydedilebilmes i. Plug-In kayıt seçeneği, kurgusuna bağlı olarak Finder dışında başka yazılımlarla da ilişkilendirile bilir.
Bu
şekilde kayıt edilen iş akışının kullanabilmek için, Finder'da iken
Kontrol tuşuna basarak Bağlamsal Menü'ye ulaşmanız ve meniden Automator
sekmesine geçmeniz gerekiyor.
Bu
basit örnekle birlikte, Automator'un kurgulanmasında izlenen yol
hakkında az çok fikir sahibi oldunuz. Şimdi senaryoyu biraz daha
geliştirerek, biraz daha karmaşık işlemleri Automator'a havale edelim.
Senaryo 2
Yeni senaryomuzda, çekmiş olduğunuz yüksek çözünürlüklü digital fotoğraflarınız ın çözünürlüğünü düşürüp, bir klasöre kaydettikten sonra, klasörü sıkıştırıp .zip formatlı kaydedeceğiz.
Bir
önceki kurgulamada olduğu gibi, Automator'a öncelikle çözünürlüğü
düşürülecek olan fotoğrafların yer aldığı dizini tanıtmamız gerekiyor.
Fotoğrafların iPhoto'da bir albüm altında toplandığını varsayalım. Bu
durumda, ilk adımı atacağımız Action için, iPhoto Action setlerine göz
atıyoruz. iPhoto'da albüm tanımlaması yapabilen "Get Specified iPhoto
Items" işimizi görebilir. Bu Action'a baktığımızda sol alt köşedeki artı
(+) simgesine basarak istediğimiz albümü tanımlayabilir; Show Action
When Run komutunu işaretleyerek albüm tanımlamasını işlem sırasında
yapabiliriz.
Fotoğrafların yerini tanımladıktan sonra ikinci adım
çözünürlüğünü düşürmek. Arayacağımız Action "Scale Image" ve Preview
Action listesinde yer alıyor. Bu Action'ı iş akış alanına
sürüklediğinizd e,
bir uyarı alacaksınız. Verilen mesaj, çözünürlük düşürme işlemi
sırasında fotoğrafların orjinal hallerinin korunmasına yöneliktir. Add
komutunu verdiğinizde "Copy Finder Items" Action da devreye girecek ve
tanımlı fotoğrafların kopyası, tanımladığınız bir klasörde
toplanacaktır. Pas geçmeniz halinde (Don't Add), iPhoto içerisindeki
fotoğraflarınız üzerinde işlem yapılır.
Add komutu ile Copy Finder
Items'in devreye sokulduğunu varsayarak devam edelim. Bu Action'daki
"To" Pop-up menüsünü kullanarak fotoğrafların kopyalarının kaydedileceği
yeri belirtebiliyoru z.
Finder'da low-res adlı bir klasör oluşturup To > Other komutu ile bu
klasörü tanımlayalım. Show Action When Run seçeneğini işaretleyerek bu
tanımı da işlem sırasında yapabilirsiniz.
Scale Images Action
penceresindeki Pop-up menüden To Size, tüm fotoğrafların ölçüsünü
gireceğiniz değer kadar küçültürken; By Percentage (Yüzde değeri)
üzerinden küçültme değeri de girebilirsiniz. Biz bu ikinci seçeneği
kullanıyoruz ve ölçüyü %25 değerine küçültecek olan 25 rakamını
giriyoruz.
Kurgumuza baktığımızda, fotoğraflar iPhoto kütüphanesinden
alınarak, masaüstündeki Low-Res klasörüne toplandı ve %25 değerinde
küçültüldü. Sıradaki işlem, low-res klasörünü sıkıştırmak. Sıkıştırma
işlemi için, Mac OS X'e entegre edilen ve .zip çıktısı veren "Create
Archive" komutunun karşılığı olan bir Action bulmamız gerekiyor. Bu
Action da, Automator'un Finder kütüphanesinde aynı isimle elimizin
altında. Action arayüzündeki Save as kutucuğuna sıkıştırılacak dosya
için isim tanımlaması yapabilir; Where Pop-up menüsünü kullanarak da
dosyanın kayıt edileceği yeri gösterebilirsin iz.
Bir önceki senaryo ile bu senaryo ilişkilendirile mez
mi? Elbette. Sıkıştırtığımız bu dosyayı mail ile bir arkadaşınıza
göndermek için, iş akışınızın Create Archive adımından sonra yukarıdaki
iş akış sırasını kurguya dahil edebilirsiniz.
Senaryo-3
Yeni senaryomuzda, dosya isimlerini bir çırpıda değiştireceğiz.
Kurgumuzun ilk adımı, isimleri değiştirilecek olan dosyaları tanımlayabilece ğimiz
bir Action ile işe başlamak olmalı. Finder Actions listesindeki "Get
Specified Finder Items" ve "Get Selected Finder Items" biçilmiş kaftan.
Kurgumuz, tanımlanacak dosyaları işlem sırasında manuel seçmeye
dayanacaksa "Get Selected Finder Items"; değişken dosyalar sözkonusu
ise, "Get Specified Finder Items" Action seçilmeli. Biz, ikinci Action
ile kurgumuza başlıyoruz.
Pencerenin altındaki artı (+) ve eksi (-)
butonlarını kullanarak, isimleri değişecek olan dosyaları iş akışına
tanıtabiliriz. Ancak bu yöntem, hazırlanan iş akışını burada
tanımladığınız belirli dosyalar için geçerli kılar. Dosya ismi
değiştirme işlemini (Rename) her zaman farklı dosyalara uygulamanız söz
konusu ise, dosya tanımlama eyleminin her defasında bize sorulmasını
sağlamamız gerekir. Bunu da, pencerenin altındaki Options > Show
Action When Run komutu ile sağlayabiliriz. Bu komutu verdiğinizde Get
Specified Finder Items penceresinde herhangi bir dosya tanıtmanıza gerek
yoktur. Dosyaları işlem sırasında tanıtacağız.
İkinci adımda, dosya isimlerinin değiştirilmesin i
sağlayacak Action'ı tespit etmemiz gerekiyor. Bu da yine, Finder >
Action listesinde yer alan "Rename Finder Items" isimli Action. İş
akışına bu Action'u eklediğimizde, yine bir uyarı mesajı alacağız. Bu
mesajın anlamı, isimleri değişecek olan dosyaların kopyalarının
üretilmesi ve işlemin bu kopyalar üzerinde yapılıp yapılmayacağı ile
ilgili. Bu işlem için de araya "Copy Finder Items" Action'ı otomatik
olarak eklenir. Eğer kopyalar üzerinde çalışıp, orjinal dosyalardaki
isimleri muhafaza etmek isterseniz, Add komutunu vermemiz gerekiyor.
Copy Finder Items ve Rename Finder Items Action'ları iş akışında yerini
aldı.
Öncelikle kopyalama işlemi için tanımlama yapmakla işe
başlıyoruz ve Copy Finder Items penceresine yöneliyoruz. "To" Pop-up
menüsünden dosyaların nereye kopyalanacağını gösterebilirsin iz.
Buradaki tanımlama da her defasında değişecekse, Options açılır
menüsünden "Show Action When Run" komutunu verip, tanımlamayı işlem
sırasında yapabiliriz.
İşlem sırasında da "Other" seçeneği üzerinden istediğiniz yere bir klasör açarak, bu klasörü seçebilirsiniz.
Sıradaki
adım Rename Finder Items Action'ını düzenlemek. Bu penceredeki
tanımlamalar, dosyanın alacağı yeni isme yönelik düzenlemelerdir .
Sol üstteki Pop-up menüden "Make Sequential" seçeneğini işaretleyelim.
Hemen alttaki satırdan new name kutucuğunda, dosyanın alacağı ön isim
tanımlaması yapılabilir.
Place number, seperated, Start numbers,
Make all numbers kutucuklarını istediğiniz gibi ayarlayabilir; Example
satırından da tanımlamalarını za göre dosya isminin ne şekilde olacağının ön izlemesini yapabilirsiniz.
Buraya kadar yapılan kurguyu test etmek için, Automator penceresinin sağ üstündeki "Run" komutunu kullanabilirsin iz.
Kurgumuzun sağlıklı çalıştığına emin olduktan sonra CD kayıt işlemini
kurguya dahil edebiliriz. Gerekli olan Action, System > Action
listesinde yer alan "Burn a Disc". İş akışımızda son sıraya
yerleştiriyoruz . Burn a Disc penceresindeki tanımlamaları olduğu gibi kullabilirsiniz .
Ancak değişkenlik sözkonusu ise, yine Options > Show Action When Run
komutu ile işlemi bu noktada durdurup, tanımlamaları işlem sırasında
yapabilirsiniz. İş akışımız hazır. Çalıştırmadan önce, CD sürücünüze boş
bir disk takmayı unutmayın 
Görüldüğü
gibi Automator kullanmak aslında hiç de zor değil. Kurgu vesilesi
olarak rutine bağladığınız işlemleri tespit etmekle işe başlayabilirsin iz.
Geriye kalan, kurgunuzda kullanacağınız Action setlerine sahip olup
olmadığınız. Sistemin sunduğu Action'lar ihtiyacınızı gidermiyorsa,
kaynaklar için buyrun:
http://automatorworld.com
Automator
kullanıcıları için oldukça zengin içerik sunan site, kategoriler
altında topladığı Action paketleri yanında, örnek workflow dosyalarını
da kullanıcılara sunuyor. Bu dosyaları indirip kullanabileceği niz gibi, inceleyerek de kurgulama tekniğinizi geliştirebilirs iniz. Hints&Tips bölümünde ise, iş akışı hazırlarken faydalanabilece ğiniz püf noktalarına yer verilmiş.
Yayımladığı
tüm Action&Workflow bilgilerinin Arcives bölümünde aylara göre
toparlanılarak sunulduğu sitenin Links bölümünü kullanarak da alternatif
kaynaklara ulaşabilirsiniz .
http://automatoractions.com
Sitenin
ana sayfasında en çok indirilen (Most Popular) Action'lar ve siteye son
eklenen Action'lar (Latest Actions) yayımlanıyor. Categories
(Kategoriler) pop-up menüsünü veya Search Automator Actions arama
kutucuğunu kullanarak da kurguladığınız iş akışı için Action araması
yapabilirsiniz.
http://www.automatedworkflows.com
http://www.automatedworkflows.com/software/automator_actions.html sayfasından ulaşabileceğini z
Action setleri, daha çok profesyonel yazılımları (FileMaker, InDesign,
Photoshop, QuarkXPress) Automator ile buluşturmaya yönelik. Ücret
karşılığı temin edebileceğiniz action setlerinin demo sürümlerini
inceleyebilirsi niz.
apple.com
Apple
da sitesinin downloads bölümünde, zengin içerikli 3. parti Automator
Action setleri, iş akışları ve hazır uygulamaları (.app) kategoriler
altında toplayarak kullanıcılara sunuyor. http://www.apple.com/downloads/macosx/automator sayfasından ulaşabileceğini z
dosyalar içerisinde Finder, QuickTime, Keynote, iWeb, Safari, iPhoto
gibi Apple uygulamalarını içeren Actions paketleri yanında Photoshop
CS/CS2, FileMakerPro gibi profesyonel yazılımlara yönelik "ücretsiz"
paketler de mevcut.
Kolay gelsin.
|
 Yorumlar |
|
|
|
Rastgele Konular |
Son Eklenenler |
|
|
|
|
|
|
 |
