|
|
 |
 |
Okunma |
|
2333
|
Sıkça Sorulan Sorular
4207
Sayılı Kanun yasakçı değil korumacı bir yaklaşım ile hazırlanmıştır.
Tütün ürünlerini tüketen ve tüketmeyenlerin karşılıklı kişisel temel
hak ve özgürlüklerini koruma çerçevesinde değerlendirilmesi gereken
yasaya ve genel olarak düzenlemeye ilişkin sıkça sorulan soruların
yanıtlarını bu bölümde bulabilirsiniz.
1. Kanuna göre tütün ürünlerinin tüketilemeyeceği kapalı alanlar nerelerdir?
Tütün tüketiminin yasak olduğu kapalı alanlar:
a) Kamu hizmet binaları,
b) Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim,
ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk
kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus
konutlar hariç) binalar,
c) Taksi hizmeti verenler dahil olmak üzere karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçları,
ç) Okul öncesi eğitim kurumlarının, dershaneler, özel eğitim ve öğretim
kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının, kültür ve
sosyal hizmet binalarının kapalı (ve açık) alanları,
d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya,
birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerdir.
16
Mayıs 2008 tarihli 26878 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Başbakanlık
Genelgesinde kapalı alan; sabit veya seyyar bir tavanı veya çatısı
(çadır, güneşlik vb. dahil) olan, kapıları, pencereleri ve giriş
yolları dışında bütün yan yüzeyleri geçici veya kalıcı olarak tamamen
kapatılmış alanlar ile aynı şekilde tavanı veya çatısı olup yan
yüzeylerinin yarısından fazlası kapalı bulunan yerler olarak
tanımlanmaktadır.
2. Yasa öncelikle hangi alanlarda uygulanacak?
"Özel
hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane
gibi eğlence hizmeti verilen işletmeler" dışında kalan alanlarda tütün
ürünlerinin tüketilmemesi uygulaması 19 Mayıs 2008 tarihinde
başlayacaktır. Bu işletmelerde ise uygulama 19 Temmuz 2009 tarihinde
başlayacaktır.
3. Eskiden kapalı alanlarda oluşturulmuş olan sigara odalarına ne olacak?
Eskiden
oluşturulmuş olup tütün ürünlerinin tüketimine tahsis edilmiş her türlü
alan 19 Mayıs 2008 tarihi itibariyle kapatılacaktır.
4.
Tren gibi toplu taşıma araçlarında sigara içilmesi mümkün mü? Yataklı
vagon yolcuları kendi odalarında sigara içebilecekler mi?
Hayır. Kanun gereği demiryolu toplu taşıma araçlarında da tütün ve tütün ürünleri tüketilemez.
5. Otellerde sigara içilen odalar olacak mı?
Evet olabilecektir.
Bu
Kanuna göre, otelcilik hizmeti verilen işletmelerde, tütün ürünleri
tüketen müşterilerin konaklamasına tahsis edilmiş odalar
oluşturulabilir. Ancak bu odalarda standartlara uygun havalandırma
tertibatı bulunacak ve tahsis edilen bu odaların mümkün olduğunca aynı
kat, koridor gibi müstakil ve tecrit edilebilir ayrı bölümlerde yer
alması sağlanacaktır.
6. Stadyumlarda özel alanlarda sigara içilebilecek mi?
Evet.
Bu Kanuna göre açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat ve
eğlence faaliyetlerinin yapıldığı yerler ile bunların seyir yerlerinde
tütün ürünleri kullanılmayacak, bu tesislerde tütün ürünlerinin
tüketilmesine mahsus alanlar oluşturulması halinde ise bu alanlar
toplam seyir alanının %50'sini geçmeyecek ve ortamda bulunan diğer
kişilerin etkilenmesini önleyecek şekilde düzenlenecektir.
7. Stadyumlarda, özel ofis ve alanlar satın alınabiliyor. Buralarda sigara tüketilebilecek mi?
Hayır,
bu alanlarda tütün ve ürünleri tüketilemeyecek, stadyumlarda sadece
tütün tüketimine mahsus alanlarda bu mümkün olabilecektir.
8. Spor hizmetinin verildiği yerlerden kasıt sadece stadyumlar mı?
Kanunda,
spor hizmetinin verildiği yerler stadyumlarla sınırlı tutulmamaktadır.
Bu alanlar açık ve kapalı tüm spor alanlarını kapsamaktadır.
9. Kültür festivallerinin yapıldığı ortamlarda, sinema salonlarında tütün ürünleri satışı yapılamayacak mı?
Hayır
satılamayacak. 4207 sayılı Kanuna göre, "Sağlık, eğitim ve öğretim,
kültür ve spor hizmeti verilen yerlerde tütün ürünlerinin satışı
yapılamaz."
10. Çalışanlar iş yerlerinin balkonlarında ya da yangın merdivenlerinde sigara içebilecekler mi?
Hayır.
Çalışma ortamlarının yangın merdivenlerinde, balkonlarında, merdiven
boşluklarında ya da iki binayı birbirine bağlayan koridorlarında sigara
ve tütün ürünleri kullanılamayacaktır.
11. Çalışanlar artık tütün ürünlerini çalıştıkları binaların dışına çıkarak mı kullanacaklar?
Toplum sağlığımız için evet.
12.
Sigara içmek, işveren tarafından işgücü kaybı olarak görülecek,
değerlendirilebilecek mi? Bu değerlendirme konusunda işveren haklı
görülecek mi?
Çalışan, sigara içmek için
sürekli işinden uzaklaştığı takdirde, işveren bu durumu işgücü kaybı
olarak görebilecektir. Bu durumda sigara içen çalışanların zorunlu
aralar olarak adlandırılmış olan çay molaları ve yemek saatini sigara
içmek için kullanması uygun olabilecektir.
13. Her kurumun sigara yasağı uygulamasını başlatmadan önce personeline bir geçiş süresi tanıması gerekmiyor mu?
Aslında
tütün ve ürünlerinin nerelerde tüketilmemesi gerektiğine ilişkin
düzenlemeler yeni düzenlemeler değildir. 26 Kasım 1996 tarihinde Resmi
Gazete'de yayımlanan 4207 sayılı Kanunda "Sağlık, eğitim-öğretim ve
kültür hizmeti veren yerler ile kapalı spor salonlarında ve toplu
taşımacılık yapılan her türlü nakil vasıtaları ve bunların bekleme
salonlarında, kamu hizmeti yapan kurum ve kuruluşlardan beş veya beşten
fazla kişinin görev yaptığı kapalı mekânlarda tütün ve tütün
mamullerinin içilmesi yasaklanmıştır. Bu gibi mahallerde tütün ve tütün
mamullerinin içilebilmesi için ayrı yerler tahsis edilir. Tahsis edilen
yerlerden sigara içilmeyen mahallere duman gidişini engelleyecek
havalandırma, tecrit etme gibi tedbirler alınır." denilmektedir.
Kanunun ilk durumu daha 12 yıl öncesinde bir hazırlık sürecini başlatmıştır. Yeni düzenlemeler dumansız alanları genişletmiştir.
Bu Kanun 5727 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş olup 19 Ocak 2008
tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bu düzenlemelerin uygulamaya
konması ise 19 Mayıs 2008 tarihinde olmaktadır.
"Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya,
birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde"ki düzenlemeler ise
19 Temmuz 2009 tarihinde başlayacaktır.
14. Sigarayı bırakmak isteyenlere yönelik bir geçiş süreci olacak mı?
Sigarayı
bırakmak isteyenler için sağlık kurumlarımız tarafından gerekli destek
ve danışmanlık sağlanacaktır. Ancak 11 numaralı soru için verilen
yanıtta belirtildiği üzere kapalı alanlarda tütün tüketiminin önlenmesi
yeni bir düzenleme değildir.
15. Yasada işyerleri veya büyük kurumların, çalışanlarına sigara bırakma desteği vermelerine yönelik uygulamalar da olacak mı?
4207
sayılı Kanunun amacı gereği, tütün ürünleri alışkanlığının
bırakılmasını özendirici her türlü etkinlik, program Sağlık Bakanlığı
tarafından yürütülecek ve desteklenecektir.
16.
Sigarayı bırakamadığı için, bir personel işinden çıkarılabilecek mi?
İşveren, bir elemanını sigarayı bırakamadığı için, tazminatsız işten
çıkarma hakkına sahip olabilecek mi?
Kanun
kişileri ve gelecek nesilleri tütün ürünlerinin zararlarından, bunların
alışkanlıklarını özendirici reklam, tanıtım ve teşvik kampanyalarından
koruyucu tedbirleri almak ve herkesin temiz hava solumasını sağlamak
yönünde düzenlemeler yapmak amacıyla hazırlanmıştır. Dolayısıyla böyle
bir uygulama olacağı düşünülmemekle birlikte olduğu taktirde Anayasa,
İnsan Hakları ve İş Mevzuatı çerçevesinde değerlendirilecektir.
17.
İzmaritleri yere atmak yasak, çalışanlar işyerlerinin dışında sigara
içtiklerinde oraya izmaritler için gerekli çöp kutusu koyma sorumluluğu
kime ait. Çalışan izmariti çöp kutusu olmadığında yere atarsa kim suçlu
olacak?
İşyerlerinin dışına gerekli çöp kutusu
koyma işyerinin müstakil alanı ise işyeri sorumluluğunda, değilse bağlı
bulunduğu belediyeye aittir. Kanun gereği, tütün ürünleri ile ilgili
izmarit, paket, ağızlık, kağıt ve benzeri atıkları çevreye attığı
taktirde kişiye Kabahatler Kanununun 41 inci maddesi gereği 2008 yılı
için 23 YTL idari para cezası uygulanacaktır.
18. Sigara bırakmak isteyenler, elektronik sigara kullanabilecekler mi?
Hayır .
19. Elektronik sigara kullanımı neden yasak?
Nikotin
içeren elektronik sigara ve kartuşlarının, alım yolu ve dozu dikkate
alındığında, yüksek dozda nikotin alma, dolayısıyla bağımlılık yapma
riskinin fazla ve sigarayı bıraktırıcı çalışmaları engelleyici olması
nedeniyle Sağlık Bakanlığı tarafından yasaklanmasına karar verilmiştir.
20. Her şeye rağmen sigarayı bırakamamış kişiler ne yapacaklar?
Sigarayı
bırakma konusunda başarılı olamamış vatandaşlarımız, Kanunla kapalı
alanlarında sigara içilmesi yasaklanan mekanlar dışında sigara
içebileceklerdir. Kanunun amacı sigara içenleri sıkıntıya sokmak değil,
içmeyenleri sigaranın zararlı etkilerinden korumaktır.
21. Avrupa ve Amerika'daki gibi, sigara içen hastaların tedavi önceliklerinin olmaması Türkiye'ye de getirilecek mi?
Hayır,
böyle bir yaklaşım söz konusu değil. Önceliğimiz koruyucu önlemleri
alarak vatandaşlarımızı sigaranın neden olduğu hastalıklardan
korumaktır.
22. Yasanın hoşgörü gösterdiği özel
koşullar olarak ele aldığı, cezaevleri, yaşlı bakım evleri ile ruh ve
sinir hastalıkları hastanelerinde sigara tüketimi konusunda hiçbir
sınırlama yok mu? Bu yerlerde de özel alanlar oluşturulması gerekmiyor
mu?
Yaşlı bakım evlerinde, ruh ve sinir
hastalarının yatarak tedavi gördüğü birimlerde ve ceza infaz
kurumlarının kapalı alanlarında da tütün ürünleri tüketilemeyecektir.
Ancak, buralarda gerekli tedbirler alınmak kaydıyla tütün ürünleri
tüketimine mahsus alanlar oluşturulabilecektir. Bu alanlara onsekiz
yaşını doldurmamış kişiler giremeyecektir.
23. Tütün ürünlerinin satışı neden yasaklanmıyor?
Tütün
ürünlerini kullanıp kullanmamak kişilerin özgür tercihleridir. 4207
sayılı Kanunun adı "Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve
Kontrolü Hakkında Kanun" dur. Kanun'un amacı; kişileri ve gelecek
nesilleri tütün ürünlerinin zararlarından, bunların alışkanlıklarını
özendirici reklam, tanıtım ve teşvik kampanyalarından koruyucu tertip
ve tedbirleri almak ve herkesin temiz hava soluyabilmesinin sağlanması
yönünde düzenlemeler yapmaktır.
24. Restoran, cafe, bar gibi kamuya açık yerlerde yasa ne zaman uygulamaya girecek?
Yasa
restoran, cafe, bar gibi mekanlarda da tütün ürünleri tüketimini
tamamen yasaklıyor. Ancak buralarda uygulama 19 Temmuz 2009 tarihinde
başlayacaktır.
25. Yalnız sigara içenlere hizmet verecek, bar, restoran, cafe gibi yerler açılabilir mi?
Yalnız sigara içenlere hizmet verecek bu tarz mekanlar açılması Kanunun amacından son derece uzaktır
26. Yalnız sigara içenlere hizmet verecek kara - deniz - hava ulaşım hizmetleri başlatılabilir mi?
Kanun gereği bu mümkün değildir.
27. Sigara içenlere uygulanacak cezalar nelerdir?
Cezalarla ilgili detaylı bilgiyi bu sitede yer alan Yasa Hakkında bölümünde görebilirsiniz.
28. Sigara yasağına uymayanlardan elde edilen ceza gelirleri nereye yönlenecek?
Bu Kanun çerçevesinde uygulanan ceza gelirleri Maliye Bakanlığına dolayısıyla Hazineye yönlendirilecektir.
29.
Restoran, cafe, bar işletenlere, yasağı tekrarlamaları halinde
uygulayacağınız farklı ceza sistemleri var mı? İşletmeyi mühürleme ya
da daha yüksek para cezası gibi.
Kanuna aykırı
hareket eden işletme sorumluları hakkında 500 YTL den 5.000 YTL ye
kadar idari para cezası uygulanır. Farklı bir cezai uygulama yoktur.
30. Sigara yasaklarına uymamanın cezası yalnız para mı olacak?
Kanun
gereği uygulanabilecek cezalar yalnız para cezalarından ibaret
değildir. Cezanın mahiyetine göre farklı cezalar belirlenmiştir.
Örneğin bu Kanunla kendilerine yüklenen görevleri yerine getirmeyen
kamu görevlileri hakkında, tâbi oldukları mevzuatta yer alan disiplin
hükümleri uygulanacak olup 18 yaşını doldurmamış kişilere tütün
ürünleri satanlara da Türk Ceza Kanununa göre 6 aydan 1 yıla kadar
hapis cezası verilecektir. Ayrıca cezalarla ilgili ayrıntılı bilgiye bu
sayfada yer alan "yasa hakkında" ve "4207 sayılı Kanunun cezai
hükümleri" başlıkları takip edilerek ulaşılabilir.
31. Cezaları kimler kesebilecek?
Kanuna
göre yetkili kılınan kamu görevlileri, kolluk kuvvetleri, belediye
zabıtaları, TAPDK, RTÜK, belediye encümeni, mahalli mülki amir ceza
verebilir. Cezalarla ilgili ayrıntılı bilgiye bu sayfada yer alan "yasa
hakkında" ve "4207 sayılı Kanunun cezai hükümleri" başlıkları takip
edilerek ulaşılabilir.
32. Yasa hangi kurumların sorumluluğunda olacak ve hangi kurumlarla işbirliği içinde yürütülecek?
Yasa
başta Sağlık Bakanlığı, TAPDK, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı
olmak üzere her kurum ve kuruluşa, sektöre sorumluluklar yüklemekle
birlikte, temel insan haklarından olan temiz hava soluma hakkından yola
çıkarak hazırlanmış olan bu Kanunun en büyük destekçisi ve sorumlusu
sağlıklı bir ortamda çalışma ve yaşama hakkına sahip olan
vatandaşlarımız olacaktır.
33. Sigara
yasaklarının uygulanması esnasında vatandaşlar ve işletmeler hangi
kurumlar ile muhatap olacaklar, karşılarında hangi kurumları
göreceklerdir?
Vatandaşlar yetkili kamu
görevlisi, belediye zabıta görevlileri, polis ve jandarma ile cezalar
konusunda muhatap olacaktır. İşletmeler ise işletme izni veren kurum,
belediye encümeni ve mahalli mülki amir ile muhatap olacaktır.
34. 4207 sayılı Kanunda bahsedilen yasal uyarı yazıları ve sağlık uyarıları nelerdir? Bu yazılar, nereden temin edilebilir?
Tütün
ürünleri tüketiminin yasaklandığı yerlerde ve tütün ürünleri satışının
yapıldığı yerlerde asılması gereken yasal uyarı yazıları ile tütün
ürünlerinin tüketilmesine tahsis edilen alanlarda bulunması gereken
sağlık uyarılarına ilişkin usul ve esaslar Tütün ve Alkol Piyasası
Düzenleme Kurumunca belirlenmiştir. Yasal uyarı yazıları ve sağlık
uyarılarına ilişkin usul ve esaslar ile bu yazıların örnekleri, www.tapdk.gov.tr web adresinde mevcut olup buradaki örnekler indirilerek belirtilen standartta bastırılabilir.
35. Yasal uyarı yazıları ile sağlık uyarılarını asmak zorunlu mudur?
Evet.
Kanunda belirtilen yerlere yasal uyarı yazıları ile sağlık uyarılarını
asmayanlar, mahallî mülkî amir tarafından bin Türk Lirası idarî para
cezası ile cezalandırılır.
36. Yasal uyarı yazılarında yer alan "Şikâyet için:" ibaresinden sonraki boşluğa ne yazılacak?
Yasal
uyarı yazılarının bulunduğu yerde tütün ürünü tüketilmesi halinde idari
yaptırım uygulanması için başvurulacak kişi veya kurumun adı ve
telefonu yazılmalıdır.
|